{"id":1322,"date":"2023-02-13T16:28:24","date_gmt":"2023-02-13T16:28:24","guid":{"rendered":"http:\/\/skalatt.info\/?p=1322"},"modified":"2023-02-13T16:28:24","modified_gmt":"2023-02-13T16:28:24","slug":"zil-130-ukrainski-model-radzieckiej-ciezarowki","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/skalatt.info\/?p=1322","title":{"rendered":"ZIL-130. Ukrai\u0144ski model radzieckiej ci\u0119\u017car\u00f3wki"},"content":{"rendered":"

Dobrze wykonana makieta czy diorama kolejowa, powinna by\u0107 miniaturowym odbiciem realnego \u015bwiata. St\u0105d te\u017c obok tor\u00f3w i taboru kolejowego nale\u017ca\u0142o by odtworzy\u0107 wszystko to co otacza kolej: budynki, dworce a tak\u017ce figury ludzi czy samochody. Niestety na je\u017cd\u017c\u0105ce po makiecie modele samochod\u00f3w mog\u0105 sobie na razie pozwoli\u0107 modelarze w wielko\u015bci H0, kt\u00f3rzy wejd\u0105 w posiadanie produkowanych przez firm\u0119 Faller zestaw\u00f3w Car-System. Wszyscy ci, kt\u00f3rych makiety powstaj\u0105 w innych skalach, zmuszeni s\u0105 b\u0105d\u017a do wykorzystania w\u0142asnej inwencji w celu wykonania jakiego\u015b uk\u0142adu zasilania i sterowania modelami samochod\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c do ustawienia na makiecie nieruchomych pojazd\u00f3w. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 wielko\u015bci TT jest ci\u0105gle niezbyt bogaty wyb\u00f3r modeli samochod\u00f3w. Chocia\u017c trzeba przyzna\u0107, \u017ce obecnie dzi\u0119ki technologii druku 3D oferta pojazd\u00f3w drogowych jest coraz bogatsza, to jednak cz\u0119sto s\u0105 to niestety tylko nieruchome modele redukcjne. Od kilkunastu lat luk\u0119 t\u0119 zape\u0142niaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c producenci zza naszej po\u0142udniowej oraz wschodniej granicy. Firma ZZ Modell z Ukrainy oferuje modele ci\u0119\u017car\u00f3wek ZIL-130 w wielko\u015bci TT. Warto przyjrze\u0107 si\u0119 tym ciekawym modelom samochod\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y bardzo popularne r\u00f3wnie\u017c na naszych drogach.<\/strong><\/p>\n


\nHistoria samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych ZIL-130<\/strong><\/p>\n

\"ZI\u0141-MMZ-555
ZI\u0141-MMZ-555 i koparka Wary\u0144ski KS-251 na ulicy Wiertniczej w Warszawie (w tle domy przy Wiertniczej 132 i 134), w latach 1973-74 podczas budowy Wis\u0142ostrady. Fot. G. Rutowska. Zbiory NAC<\/figcaption><\/figure>\n

Producentem tych ci\u0119\u017car\u00f3wek by\u0142y Zak\u0142ady Imienia Lichaczewa (ZIL). Fabryka ta jest histori\u0105 rosyjskiego przemys\u0142u motoryzacyjnego. Budow\u0119 zak\u0142ad\u00f3w w Tufilowym Lesie, na przedmie\u015bciach Moskwy rozpocz\u0119li bracia Rabusi\u0144scy jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Jako oficjaln\u0105 dat\u0119 za\u0142o\u017cenia fabryki podaje si\u0119 23.08.1916. Fabryka nosi\u0142a nazw\u0119 AMO i specjalizowa\u0142a si\u0119 w naprawach samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych. Po zwyci\u0119stwie rewolucji zak\u0142ad produkowa\u0142 silniki. 7 listopada 1924 roku, na Placu Czerwonym zaprezentowano pierwsze radzieckie ci\u0119\u017car\u00f3wki AMO F-15. W latach trzydziestych przeprowadzono rozbudow\u0119 zak\u0142adu i zmieniono nazw\u0119 na Zak\u0142ady Imienia Stalina (ZIS). W 1933 roku uruchomiono produkcj\u0119 ci\u0119\u017car\u00f3wek ZIS-5 o \u0142adowno\u015bci 3 ton. W kolejnych latach pojawia\u0142y si\u0119 kolejne modele samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych a\u017c do modelu ZIL-164. W 1946 roku wyprodukowano tak\u017ce autobus ZIS-154.\u00a0 Autobusy i ci\u0119\u017car\u00f3wki ZIS by\u0142y spotykane po II wojnie \u015bwiatowej w Polsce. W 1956 roku zmieniono nazw\u0119 zak\u0142ad\u00f3w na Zak\u0142ady Imienia Lichaczewa (ZIL). Lichaczew, z wykszta\u0142cenia \u015blusarz, by\u0142 pierwszym dyrektorem tej fabryki.
\nW 1962 roku powsta\u0142a pr\u00f3bna seria pierwszych pi\u0119ciu samochod\u00f3w ZIL-130. Pojazd z serii pr\u00f3bnej otrzma\u0142y ko\u0142a, okr\u0105g\u0142e lusterka z ZILa-164. Od modeli seryjnych r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 te\u017c wgl\u0105dem os\u0142ony ch\u0142odnicy, tylne okno w kabinie by\u0142o zabezpieczone siatk\u0105.<\/p>\n

\"ZIL-130
ZIL-130 i \u017curaw \u017bB-80 na budowie osiedla Ustronie w Radomiu. Fot. Wojciech Stan – „Radom” Praca zbiorowa pod red. Jana Bonieckiego Arkady Warszawa 1975. Domena Publiczna.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

W 1964 roku ruszy\u0142a produkcja seryjna ci\u0119\u017car\u00f3wek. W pojazdach seryjnych zastosowano ko\u0142a z czterema otworami, prostok\u0105tne lusterka, nieco inny kszta\u0142t czo\u0142a pojazdu oraz mask\u0119 z otworami wentylacyjnymi. Dodatkowo wygl\u0105d czo\u0142a zmieni\u0142 si\u0119 na prze\u0142omie lat 1978\/79. Gdy ze wzgl\u0119du na wmogi prawne reflektory przeniesiono ni\u017cej, a kierunkowskazy na odwr\u00f3t na g\u00f3r\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie zmodyfikowano wygl\u0105d os\u0142ony wlotu powietrza do ch\u0142odnicy.<\/p>\n

\"ZIL-130
ZIL-130 z os\u0142on\u0105 ch\u0142odnicy montowan\u0105 po 1978 roku. Fot. JoonasJJ; CC-BY-SA-4.0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

W najlepszym okresie swojej dzia\u0142alno\u015bci w zak\u0142adach imienia Lichaczewa pracowa\u0142o blisko 100 tys. os\u00f3b, a produkowano blisko 200 tys. samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych. W 1974 roku powsta\u0142a milionowa, a w 1982 dwumilionowa ci\u0119\u017car\u00f3wka tej serii.
\nCi\u0119\u017car\u00f3wki ZIL-130 produkowano, a\u017c do lat 90. ubieg\u0142ego stulecia. Spotykane by\u0142y we wszystkich krajach bloku radzieckiego. ZIL-130 w podstawowej wersji to samoch\u00f3d o \u0142adowno\u015bci 5600 kg, masie pr\u00f3\u017cnego pojazdu 4300 kg, ca\u0142kowitej masie samochodu \u2013 10250 kg. ZIL-130 mo\u017ce holowa\u0107 przyczep\u0119 o dopuszczalnej masie 8 ton. Wymiary samochodu: d\u0142ugo\u015b\u0107 6675 mm, szeroko\u015b\u0107 2500 mm, a wysoko\u015b\u0107 z kabin\u0105 kierowcy 2400 mm. Samoch\u00f3d wyposa\u017cony jest w o\u015bmiocylindrowy widlasty silnik benzynowy ZIL-130, o mocy 150 KM. Mo\u017ce rozwija\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 do 90 km\/h. Na przejechanie 100 km zu\u017cywa oko\u0142o 31 litr\u00f3w benzyny.
\nW 1974 roku wyprodukowano wersje tych samochod\u00f3w ZIL-130AN i ZIL-130K z sze\u015bciocylindrowym rz\u0119dowym silnikiem ZIL-157D. Zewn\u0119trznie pojazd ten by\u0142 identyczny z wersj\u0105 wyposa\u017con\u0105 w silnik widlasty ZIL-130. W tym samym czasie ZIL-y otrzyma\u0142y r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksze lusterka, ni\u017c dotychczas \u00a0(300×150 mm – wcze\u015bniej 200×100 mm).<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \"Schematy<\/p>\n

Schematy pojazd\u00f3w z podanymi wymiarami: ZIL-130 (1); ZIL-MMZ-555 (2); ZIL-130W1 (3); Naczepa ODAZ (4). \u0179r\u00f3d\u0142o: Mostostal. Katalog maszyn i urz\u0105dze\u0144 monta\u017cowych oraz \u015brodk\u00f3w transportowych t.3<\/em><\/p>\n

Produkowano r\u00f3\u017cne wersje ZIL\u00f3w-130.
\nW podstawowej wersji ZIL-130 by\u0142 to samoch\u00f3d o rozstawie osi 3800 mm.
\nZIL-130G otrzyma\u0142 wyd\u0142u\u017con\u0105 ram\u0119 podwozia poprzez zwi\u0119kszenie rozstawu osi do 4500 mm.
\nZIL-130GU powsta\u0142 w 1977 roku i mia\u0142 jeszcze bardziej zwi\u0119kszony rozstaw osi do 5600 mm.
\nPocz\u0105tkowo ZIL-130 posiada\u0142 skrzyni\u0119 \u0142adunkow\u0105 ze \u015bcianami o wysoko\u015bci 685 mm, natomiast wersja d\u0142u\u017csza – ZIL-130G, otrzyma\u0142 skrzyni\u0119 z \u015bcianami ni\u017cszymi – 575 mm. W lutym 1971 roku obie wersje ci\u0119\u017car\u00f3wki otrzyma\u0142y identycznej wysoko\u015bci (575 mm) \u015bciany w skrzyni \u0142adunkowej.
\nWersja ze skr\u00f3conym rozstawem osi do 3300 mm, to ci\u0105gnik siod\u0142owy ZIL-130W1 oraz wywrotka z koleb\u0105 ZIL- MMZ-555.
\nNa pocz\u0105tku lat 80. wyprodukowano wersj\u0119 ZIL\u00f3w z silnikami zasilanymi gazem. Pojazdy te oznaczono jako: ZIL-138 wersja ze skrzyni\u0105 \u0142adunkow\u0105 odpowiednik ZILa-130, ZIL-138W1 – ci\u0105gnik siod\u0142owy i ZIL138D2 – wywrotka.
\nW 1986 roku zgodnie z norm\u0105 OST 37.001-269-83 wprowadzono nowe oznaczenia poszczeg\u00f3lnych typ\u00f3w ZIL\u00f3w.
\nZIL-130 otrzyma\u0142 w\u00f3wczas oznaczenie ZIL-431410, ZIL-130G to ZIL-431510, ci\u0105gnik siod\u0142owy ZIL-130W1 to ZIL-441510, a nap\u0119dzany gazem ZIL-138 to ZIL-431810.<\/p>\n

Modele w wielko\u015bci TT<\/strong><\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – modele samochod\u00f3w ZI\u0141-130 z dwoma wersjami os\u0142ony ch\u0142odnicy. Po prawej wersja z 1964 roku, po lewej z 1978.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Firma ZZ Modell od blisko 20 lat produkuje modele samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych w wielko\u015bci TT. W tym czasie powsta\u0142y bardzo r\u00f3\u017cne miniatury rzeczywistych pojazd\u00f3w ZIL-130, w r\u00f3\u017cnych wersjach: cysterna, samoch\u00f3d skrzyniowy, furgon, samoch\u00f3d z nadwoziem pasa\u017cerskim, wywrotka, ci\u0105gnik siod\u0142owy z naczepami, oraz te same pojazdy w malowaniach wojskowych. W naszym opisie skupimy si\u0119 na trzech pojazdach: samochodzie ZIL-130 w wersji podstawowej, wywrotce oraz ci\u0105gniku siod\u0142owym z naczep\u0105.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model samochodu ZI\u0141-130 w wersji podstawowej, z ni\u017csz\u0105 skrzyni\u0105 \u0142adunkow\u0105 i zmienion\u0105 os\u0142on\u0105 ch\u0142odnicy.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 modelu 55,28 mm szeroko\u015b\u0107 20,94 mm, a wysoko\u015b\u0107 modelu z kabin\u0105 kierowcy 19,62 mm. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce wymiary te nie odbiegaj\u0105 od wymiar\u00f3w orygina\u0142u po przeliczeniu w skali \u2013 r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 drugiego miejsca po przecinku. Szczeg\u00f3\u0142owe por\u00f3wnanie danych jest zestawione w poni\u017cszej tabeli.<\/p>\n

\"Dane
Dane techniczne samochod\u00f3w ZIL-130. Por\u00f3wnanie danych orygina\u0142u z opisywanymi modelami firmy ZZ Modell.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Modele wykonane zosta\u0142y z tworzywa odlanego w formach pod wysokim ci\u015bnieniem. Bardzo precyzyjnie i z du\u017ca wierno\u015bci\u0105 wykonano poszczeg\u00f3lne elementy samochodu.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model samochodu ZI\u0141-130. Widok na kabin\u0119 w wersji z 1964 roku.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Kabina zosta\u0142a wyposa\u017cona we wn\u0119trze z imitacj\u0105 kanapy i kierownicy. Bardzo dok\u0142adnie oddano takie szczeg\u00f3\u0142y jak podzia\u0142 blach nadwozia, kraty nawiewu powietrza na masce, klamki czy zawiasy drzwi wej\u015bciowych do kabiny. Brakuje tylko wycieraczek i lusterek bocznych.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model samochodu ZI\u0141-130. Widok na podwozie modelu.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

R\u00f3wnie dok\u0142adnie odtworzono szczeg\u00f3\u0142y ramy podwozia, jak zbiornik paliwa, czy wa\u0142 i most nap\u0119dowy. Opony zosta\u0142y wykonane z tworzywa dobrze imituj\u0105cego gum\u0119.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model wywrotki ZIL-MMZ-555.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Jedynie w wywrotce brakuje si\u0142ownika hydraulicznego podnosz\u0105cego koleb\u0119 podczas roz\u0142adunku, ale za to bardzo dok\u0142adnie odtworzono sam\u0105 skrzyni\u0119 i klap\u0119 zabezpieczaj\u0105c\u0105 przed \u0142adunek przed rozsypywaniem si\u0119.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model wywrotki ZIL-MMZ-555 podczas wy\u0142adunku kruszywa.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Kolejn\u0105 wersj\u0105 modelu jest ci\u0105gnik siod\u0142owy. W modelu odtworzono siod\u0142o zgodnie z wygl\u0105dem orygina\u0142u.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model ci\u0105gnika siod\u0142owego ZI\u0141-130W1.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Model ci\u0105gnika siod\u0142owego ZIL-130W1 mo\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z modelem naczepy typu OdAZ-885. Tu r\u00f3wnie\u017c wiernie odtworzono szczeg\u00f3\u0142y z orygina\u0142u.<\/p>\n

\"ZZ
ZZ Modell – model zestawu ci\u0105gnik siod\u0142owy ZI\u0141-130-W1 z naczep\u0105 ODAZ<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Niekt\u00f3re z modeli ZIL\u00f3w mo\u017cna kupi\u0107 jako modele do samodzielnego z\u0142o\u017cenia. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 podstawowa wersja ZILa-130 z numerem katalogowym 120 01 01. Model wymaga w takim uk\u0142adzie pomalowania i sklejenia zgodnie z instrukcj\u0105. W instrukcji brakuje tylko podania dok\u0142adnych kolor\u00f3w np. z palety RAL, przez co odcienie trzeba dobra\u0107 samemu.
\nPrzez wiele lat produkcji powsta\u0142y bardzo r\u00f3\u017cne modele wyposa\u017cone w r\u00f3\u017cne nadwozia. wyposa\u017cona w skrzyni\u0119 o podwy\u017cszonych burtach, do przewozu butli z gazem, z nadwoziem pasa\u017cerskim, dost\u0119pne s\u0105 te\u017c te modele w malowaniu stosowanym przez wojsko.
\nModele samochodu ZIL-130 nadaj\u0105 si\u0119 wykorzystania na dioramach i makietach maj\u0105cych przedstawia\u0107 okres od III do V epoki. Odtwarzaj\u0105c na makiecie typowy wygl\u0105d polskiego krajobrazu ZIL-130 b\u0119dzie \u015bwietnym uzupe\u0142nieniem jej wygl\u0105du w p\u00f3\u017anej epoce III i IV.<\/p>\n

***<\/p>\n

Do testu wykorzystano modele zakupione u r\u00f3\u017cnych sprzedawc\u00f3w.<\/em><\/p>\n

W Polsce trudno jest znale\u017a\u0107 obecnie bezpo\u015bredniego sprzedawc\u0119 maj\u0105cego w ci\u0105g\u0142ej sprzeda\u017cy modele firmy ZZ modell. Modele s\u0105 jednak\u00a0 dost\u0119pne w sprzeda\u017cy mi\u0119dzy innymi w serwisie ebay (K-model z Kijowa)<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dobrze wykonana makieta czy diorama kolejowa, powinna by\u0107 miniaturowym odbiciem realnego \u015bwiata. St\u0105d te\u017c obok tor\u00f3w i taboru kolejowego nale\u017ca\u0142o by odtworzy\u0107 wszystko to co otacza kolej: budynki, dworce a tak\u017ce figury ludzi czy samochody. Niestety na je\u017cd\u017c\u0105ce po makiecie modele samochod\u00f3w mog\u0105 sobie na razie pozwoli\u0107 modelarze w wielko\u015bci H0, kt\u00f3rzy wejd\u0105 w posiadanie … Czytaj dalej \u201eZIL-130. Ukrai\u0144ski model radzieckiej ci\u0119\u017car\u00f3wki\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1424,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[97,252,96],"tags":[249,243,110,247,248,242,245,244],"class_list":["post-1322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makieta","category-opis-wlasnych-modeli","category-samochody-w-tt","tag-ciezarowka-2","tag-k-model","tag-samochod","tag-zil-130-2","tag-zil-mmz-555","tag-zil","tag-zil-130","tag-zz-modell"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1322"}],"version-history":[{"count":47,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1428,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1322\/revisions\/1428"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1424"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}