{"id":902,"date":"2022-01-06T22:02:12","date_gmt":"2022-01-06T22:02:12","guid":{"rendered":"http:\/\/skalatt.info\/?p=902"},"modified":"2022-01-06T22:02:12","modified_gmt":"2022-01-06T22:02:12","slug":"mci-43-wojenny-wagon-w-tt-ce","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/skalatt.info\/?p=902","title":{"rendered":"MCi-43. Wojenny wagon w TT-ce"},"content":{"rendered":"

Druga wojna \u015bwiatowa pozostawi\u0142a w spadku r\u00f3\u017cne konstrukcje wojenne pojazd\u00f3w szynowych. S\u0105 to mi\u0119dzy innymi wagony tramwajowe – KSW (Kriegsstra\u00dfenbahnwagen<\/em>), parowozy o uproszczonej konstrukcji serii 52, platformy „podczo\u0142gowe” serii SSym czy wagony osobowe MC 4i-44 oraz zbudowane na potrzeby ruchu lokalnego MCi-43. Ten ostatni wagon w wielko\u015bci TT doczeka\u0142 si\u0119 4 modeli r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w. Obiektem naszego testu sta\u0142 si\u0119 model wyprodukowany przez firm\u0119 H\u00e4dl Manufaktur. Jest on o tyle interesuj\u0105cy, \u017ce w przysz\u0142ym roku za spraw\u0105 EKA-model mo\u017cemy otrzyma\u0107 ten w\u0142a\u015bnie model z oznaczeniami PKP w epoce III i IV.\u00a0<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Historia wagon\u00f3w MCi-43<\/strong><\/p>\n

\"Wagon
Wagon typu MCi43 – 301764 znajduj\u0105cy si\u0119 w Eisenbahnmuseum Darmstadt-Kranichstein.Fot: Wingolf\/Wikimedia; Domena Publiczna<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Konstrukcj\u0119 wagonu MCi-43 zatwierdzono do produkcji w roku 1943. W tym czasie Niemcy zacz\u0119\u0142y na w\u0142asnym terenie odczuwa\u0107 skutki wojny, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142a\u0142y. Liczne ju\u017c w tym czasie naloty powodowa\u0142y zniszczenia w infrastrukturze i taborze kolejowym, kt\u00f3re trzeba by\u0142o szybko naprawi\u0107 i uzupe\u0142nia\u0107. Z drugiej strony cz\u0119\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w wykorzystywanych do produkcji taboru by\u0142a niezb\u0119dna do produkcji zbrojeniowej. W ten spos\u00f3b dosz\u0142o do produkcji tymczasowych wagon\u00f3w do ruchu lokalnego (Behelfspersonenwagen<\/em>) MCi-43. U\u017cytkowane by\u0142y jako wagony klasy trzeciej. Oznaczenie wagonu wskazuje na to jednoznacznie MCi-43, gdzie „M” to \u201eMannschaftstransportwagen\u201c – wagon bezprzedzia\u0142owy<\/em>, „C” – klasy trzeciej oraz „i” jako oznaczenie wagonu z przechodniego.
\nWagony te budowano na bazie wagon\u00f3w towarowych z grupy Lipsk (Gattungsbezirk Leipzig<\/em>) w latach 1943-45.
\nPud\u0142o wagonu od swojego towarowego brata r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 brakiem szerokich odsuwanych drzwi i przebiciem w obu \u015bcianach bocznych 6 par okien. Do wagonu wchodzi\u0142o si\u0119 z nie os\u0142oni\u0119tych dachem pomost\u00f3w zabudowanych nad zderzakami wagonu, przez drzwi w \u015bcianach czo\u0142owych. Pud\u0142o wagonu posiada\u0142o stalowy szkielet wype\u0142niony deskami. Wewn\u0105trz w jednym z naro\u017cnik\u00f3w umieszczono toalet\u0119 a reszt\u0119 wn\u0119trza wype\u0142niono drewnianymi \u0142awkami z przej\u015bciem przez \u015brodek wagonu. Dodatkow\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107 stanowi\u0142o o\u015bwietlenie wagon\u00f3w. Wagony budowano parami. Jeden wagon posiada\u0142 pr\u0105dnic\u0119 z nap\u0119dem pasowym i skrzyni\u0119 z akumulatorami, a drugi tylko gniazdo do pod\u0142\u0105czenia kablem zasilania z s\u0105siedniego wagonu. Wn\u0119trze o\u015bwietlone by\u0142o za pomoc\u0105 lamp \u017carowych. Wagon m\u00f3g\u0142 si\u0119 porusza\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 90km\/h. W wn\u0119trzu znajdowa\u0142y si\u0119 52 miejsca siedz\u0105ce.<\/p>\n

\"Schemat
Schemat budowy wagonu MCi-43. Rys. Christian Lindecke\/Wikimedia. lic. Creative Commons 3.0<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n

W latach 1943-45 zbudowano w r\u00f3\u017cnych fabrykach produkuj\u0105cych tabor kolejowy ponad 5000 sztuk tych wagon\u00f3w.
\nPo wojnie w miar\u0119 dostaw nowego taboru cze\u015b\u0107 z tych wagon\u00f3w przebudowano na wagony towarowe, pozosta\u0142e na DB\u00a0 w ruchu pasa\u017cerskim u\u017cytkowano do lat 60. a w NRD do lat 70. XX wieku. Cze\u015b\u0107 z nich po wycofaniu przekwalifikowano na wagony u\u017cywane w ruchu gospodarczym kolei.
\nWagony tego typu po wojnie znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na terenie innych zarz\u0105d\u00f3w kolejowych: \u010cSD, MAV i PKP.
\nPo II wojnie \u015bwiatowej stosunkowo du\u017ca grupa tych wagon\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 na terenie Polski i zosta\u0142a wpisana na stan PKP.
\nWagony otrzyma\u0142y seri\u0119 literow\u0105 Ct, nast\u0119pnie Bit, a potem Bti. Znalaz\u0142y si\u0119 we wszystkich dyrekcjach PKP, z wyj\u0105tkiem dyrekcji warszawskiej. Na stan DOKP Warszawa trafi\u0142y dopiero w 1958 roku, po w\u0142\u0105czeniu w jej obr\u0119b dyrekcji \u0142\u00f3dzkiej.
\nNajwi\u0119cej tych wagon\u00f3w pracowa\u0142o w DOKP Katowice i Wroc\u0142aw. Z czasem jednak dostawy wagon\u00f3w 43A oraz zespo\u0142\u00f3w pi\u0119trowych Bipa zacz\u0119\u0142y wypiera\u0107 podobnie jak starszej konstrukcji \u201eboczniaki\u201d tak\u017ce wagony typu MCi-43 z ruchu handlowego.
\nDo po\u0142owy lat 80. wagony MCi- 43 mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 w poci\u0105gach s\u0142u\u017cbowych tzw. \u201eklasach\u201d wykorzystywane do przewoz\u00f3w pracowniczych na PKP. Ostatni wagon tego typu mo\u017cna by\u0142o napotka\u0107 w poci\u0105gach s\u0142u\u017cbowych, w Ma\u0142aszewiczach.
\nPo wycofaniu z ruchu cze\u015b\u0107 z tych wagon\u00f3w przekwalifikowywano na wagony techniczno-gospodarcze r\u00f3\u017cnych s\u0142u\u017cb PKP.
\nCo ciekawe wagony tego typu zosta\u0142y praktycznie zapomniane. Dzisiaj ma\u0142o kto pami\u0119ta o ich s\u0142u\u017cbie na PKP.<\/p>\n

Modele wagonu MCi-43<\/strong><\/p>\n

Modele wagon\u00f3w MCi-43 w wielko\u015bci TT produkowa\u0142a firma Lorenz (obecnie przej\u0119ta przez mark\u0119 Busch), oraz jako zestaw do samodzielnego sk\u0142adania, jeden z czeskich ma\u0142oseryjnych producent\u00f3w – Hekttor.
\nP\u00f3\u017aniej produkcj\u0119 modeli tych wagon\u00f3w podj\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c Tillig przejmuj\u0105c model z oferty firmy Jatt, jednak model ten jest o 12 mm skr\u00f3cony w stosunku do d\u0142ugo\u015bci orygina\u0142u. Kolejnym producentem modelu tego wagonu jest firma H\u00e4dl Manufaktur.<\/p>\n

\"MCi43
MCi-43 – por\u00f3wnanie modeli od lewej model Tilliga (nr. kat. 13296 ) i Haedla (nr. kat. 114003-3) po prawej<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Model wagonu MCi-43 firmy H\u00e4dl<\/strong><\/p>\n

H\u00e4dl Manufaktur przyzwyczai\u0142 nas do precyzyjnych modeli wykonanych z tworzywa, z dobr\u0105 jako\u015bci\u0105 odlew\u00f3w.\u00a0 Model wagonu MCi-43 r\u00f3wnie\u017c utrzymuje ten poziom.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – model wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 Ep III nr. kat. 114003-3<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Osie zestaw\u00f3w ko\u0142owych zosta\u0142y obsadzone w \u0142o\u017cyskach wykonanych z blachy. Takie rozwi\u0105zanie zapewnia d\u0142ugi czas pracy bez uszkodze\u0144 podwozia modelu. Wagon nie wykazuje opor\u00f3w podczas ruchu. Jednocze\u015bnie do wn\u0119trza\u00a0 wprowadzone s\u0105 zako\u0144czenia pozwalaj\u0105ce na pod\u0142\u0105czenie o\u015bwietlenia wn\u0119trza wagonu.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – fragment wn\u0119trza z miejscem pod\u0142\u0105czenie o\u015bwietlenia w modelu wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 Ep III nr. kat. 114003-3<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Model jest wyposa\u017cony w kinematyki kr\u00f3tkiego sprz\u0119gu. Mechanizm jest zgodny z normami NEM 351 \u2013 352 oraz w przypadku gniazda z NEM 358. \u00a0Kinematyka pracuje poprawnie, model dobrze wsp\u00f3\u0142pracuje z innymi wagonami. Kinematyka dzia\u0142a poprawnie i mimo stosunkowo du\u017cego rozstawu osi dobrze sobie radzi podczas przeje\u017cd\u017cania przez przeciwstawne \u0142uki o bardzo ma\u0142ym promieniu r=286 mm. Wymiary wagonu zosta\u0142y por\u00f3wnane z wymiarami orygina\u0142u, w tym r\u00f3wnie\u017c przeliczone w skali i przedstawione w poni\u017cej w tabeli.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur. Zestawienie wymiar\u00f3w modelu i orygina\u0142u wagonu typu MCi-43<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Jak wida\u0107 wagon odtworzono bardzo dok\u0142adnie. Jedynie d\u0142ugo\u015b\u0107 pud\u0142a przeskalowana o 1,93mm co w skali 1:1 daje 23,10 cm. Nie jest to wi\u0119c bardzo istotna r\u00f3\u017cnica, wp\u0142ywaj\u0105ca na proporcje modelu. Jako dodatkowe wyposa\u017cenie producent dodaje wyprask\u0119 z elementami do samodzielnego monta\u017cu.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – wypraska z elementami do samodzielnego monta\u017cu w modelu wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 Ep III nr. kat. 114003-3<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Do samodzielnego monta\u017cu do\u0142\u0105czono rur\u0119 do spustu \u015bciek\u00f3w z toalety, p\u0142yty przej\u015bcia mi\u0119dzywagonowego, ko\u0142o hamulca r\u0119cznego, por\u0119cze oraz uchwyty na oznakowanie ko\u0144ca poci\u0105gu. W przypadku innych wersji modelu mo\u017cliwe s\u0105 inne elementy wyposa\u017cenia. Opis i czyteln\u0105 instrukcj\u0119 (jako pdf) monta\u017cu mo\u017cna \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 ze strony producenta.<\/a><\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – model wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 – widok na \u015bcian\u0119 czo\u0142ow\u0105 z zamontowanym ko\u0142em hamulca, por\u0119czami i przej\u015bciem mi\u0119dzywagonowym. Ep III nr. kat. 114003-3<\/figcaption><\/figure>\n

Ciekawostk\u0105 s\u0105 p\u0142yty przej\u015bcia mi\u0119dzywagonowego. Montuje si\u0119 je bez u\u017cycia kleju w pod\u0142odze pomostu, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna p\u0142yt\u0119 podnie\u015b\u0107 lub opu\u015bci\u0107. To bardzo interesuj\u0105cy pomys\u0142 producenta. Wydaje si\u0119, \u017ce por\u0119cze i ko\u0142o hamulca m\u0105ja za d\u0142ugie trzpienie wklejane w \u015bcian\u0119 wagonu. S\u0105 przez to daleko odsuni\u0119te od \u015bciany. Wagon posiada wiernie odtworzone wn\u0119trze.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – fragment wn\u0119trza z toalet\u0105 w modelu wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 Ep III nr. kat. 114003-3<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Dost\u0119p do wn\u0119trza jest mo\u017cliwy po zdj\u0119ciu dachu. dach jest mocowany za pomoc\u0105 4 zatrzask\u00f3w. Poci\u0105gni\u0119cie do g\u00f3ry wystarczy, aby go zdj\u0105\u0107.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – wewn\u0119trzna strona dachu z widocznymi zatrzaskami w modelu wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 Ep III nr. kat. 114003-3<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Wagony MCi-43 w sk\u0142adzie poci\u0105gu<\/strong><\/p>\n

Daty naprawy g\u0142\u00f3wnej testowanego wagonu, pochodz\u0105cego z zestawu o numerze kataokogowym 114003, to \u2013 28 czerwca 1966 to na terenie Niemiec epoka IIIb (NEM 806D: lata 1956 \u2013 70). Na terenie Niemiec wagony mo\u017cna by\u0142o napotka\u0107 w ruchu od 1943 roku do lat 60. (DB) w Niemczech Zachodnich i do lat 70. w NRD. Z tego okresu mo\u017cna zobaczy\u0107 zdj\u0119cia z NRD sk\u0142ad\u00f3w zestawionych z kilku wagon\u00f3w MCi-43 prowadzonego parowozem lub np. lokomotyw\u0105 spalinow\u0105 V100 (seria 110 DR po 1970 roku). Oczywi\u015bcie pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w znacznie bardziej wymieszanych sk\u0142adach. Mo\u017cna wi\u0119c wagon MCi-43 zestawi\u0107 z wagonami z rodziny Donnerbuchsen\u00f3w, czy nawet przechodnimi wagonami konstrukcji pruskiej. Po wycofaniu z planowego ruchu cz\u0119sto otrzymywa\u0142y „drugie \u017cycie”.\u00a0 By\u0142y bowiem w\u0142\u0105czane do taboru gospodarczego. Podobnie ich losy potoczy\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w innych krajach, gdzie wagony te znalaz\u0142y si\u0119 po zakonczeniu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

\"Haltingen
Haltingen 1973 r. Po lewej stronie wagon MCi-43 w sk\u0142adzie poci\u0105gu gospodarczego. Fot. Klaus Dieter Schwerdtfeger\/Kreisarchiv Stormarn licencja CC BY-NC-SA 4.0<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Stosunkowo du\u017co tych wagon\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 r\u00f3wie\u017c na terenie Polski – zosta\u0142y wpisane na stan PKP. Otrzyma\u0142y w\u00f3wczas seri\u0119 literow\u0105 Ct, nast\u0119pnie Bit, a potem Bti. Pracowa\u0142y we wszystkich dyrekcjach PKP, z wyj\u0105tkiem dyrekcji warszawskiej, gdzie trafi\u0142y dopiero w 1958 roku, po w\u0142\u0105czeniu w jej obr\u0119b dyrekcji \u0142\u00f3dzkiej. Najwi\u0119cej tych wagon\u00f3w pracowa\u0142o w DOKP Katowice i Wroc\u0142aw. Z czasem jednak dostawy wagon\u00f3w 43A oraz zespo\u0142\u00f3w pietrowych Bipa zacz\u0119\u0142y wypiera\u0107 wagony MCi-43 podobnie jak starszej konstrukcji \u201eboczniaki\u201d z ruchu handlowego. Do po\u0142owy lat 80. wagony MCi- 43 mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 w poci\u0105gach s\u0142u\u017cbowych tzw \u201eklasach\u201d wykorzystywane do przewoz\u00f3w pracowniczych na PKP. Ostatni wagon tego typu mo\u017cna by\u0142o napotka\u0107 w poci\u0105gach s\u0142u\u017cbowych, w Ma\u0142aszewiczach. Po wycofaniu z ruchu cze\u015b\u0107 z tych wagon\u00f3w przekwalifikowywano na wagony techniczno-gospodarcze r\u00f3\u017cnych s\u0142u\u017cb PKP. Co ciekawe wagony tego typu zosta\u0142y praktycznie zapomniane. Dzisiaj ma\u0142o kto pami\u0119ta o ich s\u0142u\u017cbie na PKP. \u017baden z tych wagon\u00f3w nie zosta\u0142 odbudowany jako czynny pojazd zabytkowy w\u0142\u0105czony do sk\u0142adu wagon\u00f3w historycznych.<\/p>\n

Modele wagon\u00f3w MCi-43 w ofercie H\u00e4dl Manufaktur<\/strong><\/p>\n

Dotychczas w ofercie H\u00e4dl Manufaktur pojawi\u0142y si\u0119 zestawy wagon\u00f3w jak i modele wagon\u00f3w MCi-43 w epokach II i III.<\/p>\n

114001 \u2013 DRG zestaw: 303 044 i 303 047 ep II.
\n114003 \u2013 DR zestaw: 349 244, 349 255 i 349 239 ep. III.<\/strong>
\n114007 \u2013 \u010cSD zestaw: 3-7052 i 3-7004\u00a0 ep. III.
\n112001 \u2013 DRG wagon 303 055 ep. II.
\n112003 \u2013 DR wagon 349 231 ep. III.<\/p>\n

Poza wymienionymi w ubieg\u0142ym roku w\u0119gierski sprzedawca modeli kolejowych – vasuTTmodell zaprezentowa\u0142 zestaw dw\u00f3ch wagon\u00f3w MCi-43 z oznaczeniami kolei w\u0119gierskich<\/a>.
\nW grudniu ubieg\u0142ego roku informowali\u015bmy o zapisach prowadzonych w\u00f3wczas przez polsk\u0105 firm\u0119 EKA-model zwi\u0105zanych z planami wyprodukowania we wsp\u00f3\u0142pracy z H\u00e4dlem czterech modeli wagon\u00f3w MCi-43 w III i IV epoce<\/a>.\u00a0 Modele maj\u0105 si\u0119 ukaza\u0107 w drugim kwartale przysz\u0142ego roku.<\/p>\n

\"H\u00e4dl
H\u00e4dl Manufaktur – model wagonu MCi-43 DR Bib 349-239 Ep III nr. kat. 114003-3<\/em><\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Druga wojna \u015bwiatowa pozostawi\u0142a w spadku r\u00f3\u017cne konstrukcje wojenne pojazd\u00f3w szynowych. S\u0105 to mi\u0119dzy innymi wagony tramwajowe – KSW (Kriegsstra\u00dfenbahnwagen), parowozy o uproszczonej konstrukcji serii 52, platformy „podczo\u0142gowe” serii SSym czy wagony osobowe MC 4i-44 oraz zbudowane na potrzeby ruchu lokalnego MCi-43. Ten ostatni wagon w wielko\u015bci TT doczeka\u0142 si\u0119 4 modeli r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w. Obiektem … Czytaj dalej \u201eMCi-43. Wojenny wagon w TT-ce\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[132,44,7,1,9],"tags":[233,161,143,175,230,232],"class_list":["post-902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tabor-kolei-niemieckich-tabor-tt","category-tabor-polskich-przewoznikow","category-tabor-tt","category-uncategorized","category-wagonyosobowe","tag-behelfspersonenwagen","tag-epoka-ii","tag-epoka-iii","tag-haedl","tag-mci-43","tag-test"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=902"}],"version-history":[{"count":56,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1068,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions\/1068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1038"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/skalatt.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}